Srpski narodni savez – više od veka oslonca srpskoj zajednici u Americi | Srpska dijaspora

Srpski narodni savez (Serb National Federation – SNF) jedan je od najznačajnijih stubova organizovanja srpskog iseljeništva u Sjedinjenim Američkim Državama. Nastao je početkom 20. veka, u vremenu kada su hiljade doseljenika sa prostora Balkana u novoj zemlji tražile sigurnost, podršku i mogućnost da, uz naporan rad, sačuvaju svoj jezik, veru i nacionalni identitet.

Organizacija je osnovana 1901. godine u Pitsburgu, Pensilvanija, kao Srpski pravoslavni savez „Srbobran”. Njeno stvaranje vezuje se za Savu M. Hajdina, koji je u potrebi srpskih radnika za međusobnom pomoći prepoznao važnost udruživanja. Među doseljenicima bilo je mnogo ljudi iz Like, Korduna, Banije, Crne Gore i drugih krajeva, koji su u Americi najčešće nalazili posao u rudnicima i čeličanama, u teškim i nesigurnim uslovima rada.

U takvim okolnostima, bratstvo i uzajamna pomoć bili su od životne važnosti. Osnivači su želeli da članovima obezbede finansijsku sigurnost i pomoć njihovim porodicama, ali i da očuvaju srpsku kulturnu i pravoslavnu baštinu. Kongresna biblioteka SAD navodi da su ciljevi organizacije bili negovanje srpskih kulturnih tradicija, očuvanje pravoslavne vere, okupljanje srpsko-američke zajednice i stvaranje fonda osiguranja za članove.

Važan deo istorije Saveza jeste i list „Amerikanski Srbobran”, čiji je prvi broj objavljen 18. januara 1906. godine. List je od početka bio glasilo organizacije i mesto na kojem su iseljenici mogli da pronađu vesti iz zajednice, podatke o radu srpskih društava, crkava, humanitarnih akcija i događajima u starom kraju. Kongresna biblioteka SAD beleži da je „Amerikanski Srbobran“ najstariji srpski list koji neprekidno izlazi na svetu, a danas je zvanična publikacija Srpskog narodnog saveza.

Tokom vremena, potreba za snažnijim objedinjavanjem srpskih društava dovela je do važnog koraka. Godine 1929. Srpski pravoslavni savez „Srbobran”, zajedno sa društvima Sloga, Sloboda i Svesna Srbadija, ujedinjen je u Srpski narodni savez. U istorijskom pregledu objavljenom povodom 120 godina organizacije navodi se da je Mihajlo Pupin radio na povezivanju srpskih bratstveničkih društava, a da je na konvenciji 1929. postao počasni predsednik Saveza. Nikola Tesla je za počasnog predsednika izabran 1935. godine.

Savez je kroz istoriju pružao podršku svojim članovima i porodicama, pomagao crkvene, kulturne, humanitarne i omladinske aktivnosti, kao i očuvanje srpske tradicije među generacijama rođenim u Americi i Kanadi. Njegova delatnost obuhvatala je i životno osiguranje i anuitete za članove, dok su prihodi korišćeni i za kulturne i zajedničke programe.

„Amerikanski Srbobran” ostao je jedno od najvažnijih svedočanstava o životu Srba u Severnoj Americi. Objavljivao je priloge o srpskim crkvama, kulturnim i sportskim društvima, humanitarnim akcijama, porodičnim događajima, književnosti i istoriji. List danas izlazi na engleskom i srpskom jeziku, ćirilicom, a njegova izdanja čuvaju se, između ostalog, u Kongresnoj biblioteci u Vašingtonu i Narodnoj biblioteci Srbije u Beogradu.

Priča o Srpskom narodnom savezu zato je i priča o generacijama ljudi koje su, dolazeći u nepoznatu zemlju, stvarale oslonac jedni drugima. Od rudnika i čeličana Pensilvanije do savremenih kulturnih, crkvenih i humanitarnih aktivnosti, Savez već 125 godina svedoči o potrebi srpske zajednice u Americi da sačuva svoje korene i da istovremeno bude aktivan deo društva u kojem živi.

Izvor: Rasejanje.info