Vesti

NA DANAŠNJI DAN AUSTROUGARI STRELJALI SRBE U ZEMUNU: Životom platili doček srpske vojske 1914. godine!

20. septembar 2026.

Na današnji dan, 20. septembra 1914. godine, austrougarske vlasti streljale su u Zemunu 15 muškaraca i žena koji su dočekali i pružali podršku srpskoj vojsci tokom njenog kratkotrajnog ulaska u grad u prvim mesecima Prvog svetskog rata. O događaju svedoče podaci Istorijskog arhiva Beograda koje u svom radu navodi istoričarka Olga Manojlović Pintar.

Sve se događalo u vreme žestokih borbi Srbije i Austrougarske. Nakon pobede srpske vojske na Ceru, pod pritiskom saveznika pokrenuta je početkom septembra ofanziva preko Save i Drine. Jedinice Odbrane Beograda ušle su u Zemun, koji se tada nalazio u sastavu Austrougarske.

Dolazak srpske vojske deo stanovništva Zemuna dočekao je sa oduševljenjem. Tokom kratkog perioda njenog prisustva menjani su i nazivi pojedinih centralnih ulica – Glavna je dobila ime kralja Petra, Gospodska kraljevića Đorđa, a Bežanijska generala Živkovića. Prema istorijskim izvorima, grad su 13. septembra posetili general Mihailo Živković i kraljević Đorđe Karađorđević.

Međutim, srpska vojska ubrzo se povukla, a 14. septembra austrougarske vlasti ponovo su uspostavile kontrolu nad Zemunom. Usledile su stroge mere nadzora i kažnjavanja stanovništva koje je sarađivalo sa srpskim snagama ili ih podržavalo.

Samo šest dana kasnije, 20. septembra, streljano je 15 stanovnika Zemuna. Među njima nisu bili samo muškarci – na spisku stradalih nalaze se i tri žene: Draga Nikolić, Danica Filipović i Milka Koprevnica. Među žrtvama su bili hlebar, gajdaš, stolarski pomoćnik, nadničar, piljar, kočijaš, ratari, radnica i trgovac.

Istorijski zapis navodi imena svih petnaestoro stradalih: Đura Alagić, Laza Erdeljan, Draga i Dušan Nikolić, Pero Vuletić, Stevan Gudović, Danica Filipović, Miša Vioglavić, Sava i Ilija Ivković, Milka Koprevnica, Lazar i Petar Stričević, Staja Diamatović i Svetislav Diamatović.

Njihovi posmrtni ostaci ekshumirani su 30. marta 1917. godine, a podatke o stradalima čuva dokumentacija Istorijskog arhiva Beograda.

Događaj u Zemunu odigrao se dok su na drugom delu fronta trajale neke od najtežih borbi prve ratne godine. Upravo od 19. do 22. septembra 1914. vođena je krvava bitka na Mačkovom kamenu između srpske i austrougarske vojske.