Vesti

VELIKI PRAZNIK ZA PRAVOSLAVNE VERNIKE: Danas se obeležava Rođenje Presvete Bogorodice, poznato kao Mala Gospojina!

21. septembar 2026.

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas, 21. septembra, obeležavaju Rođenje Presvete Bogorodice, praznik koji je u narodu poznat kao Mala Gospojina. Reč je o jednom od velikih Bogorodičinih praznika, a brojne porodice u Srbiji obeležavaju ga i kao krsnu slavu.

Prema crkvenom predanju, Presveta Bogorodica Marija rođena je u Nazaretu, od roditelja Joakima i Ane. Oni su dugo bili bez dece i u poznim godinama molili su se Bogu da im podari potomstvo. Rođenje njihove ćerke Marije u hrišćanskoj tradiciji predstavlja početak događaja koji će voditi ka rođenju Isusa Hrista.

Predanje kaže da je Marija sa tri godine odvedena u hram, pošto su je roditelji zavetovali Bogu. Upravo zbog mesta koje Bogorodica zauzima u hrišćanstvu, praznik njenog rođenja vekovima ima veliki značaj među pravoslavnim vernicima.

Mala Gospojina je, međutim, duboko ukorenjena i u narodnim običajima u Srbiji. Nekada je ovaj praznik označavao važnu prekretnicu u godini – završavao se period između Velike i Male Gospojine, a počinjali su veliki jesenji poslovi.

Za zemljoradnike je 21. septembar tradicionalno označavao vreme početka jesenjeg oranja i setve ozimih useva, dok su se u pojedinim krajevima održavale stočarske svečanosti, sabori, zavetine, molitve i litije.

SAZNAJTE VIŠE:

Mala Gospojina i svadbe
Za ovaj praznik vezan je još jedan običaj koji se dugo održao u Srbiji. Od Male Gospojine tradicionalno je počinjao period jesenjih svadbi, zbog čega se ovaj dan smatrao posebno povoljnim za venčanja i veridbe.

U narodnoj tradiciji postojala su i brojna verovanja vezana za period između Velike i Male Gospojine. Verovalo se da lekovito bilje ubrano tokom tih dana ima naročitu snagu. Jaja sakupljena u tom periodu čuvala su se za nasad, uz verovanje da mogu dugo ostati sveža i da će pilići izleženi iz njih biti dobre nosilje.

Posebno zanimljivo verovanje odnosi se na vreme na Malu Gospojinu. Prema narodnom predanju, ukoliko 21. septembar osvane vedar i sunčan, očekuje se lepo vreme tokom jeseni, pa čak i zime.

Važno je, međutim, napraviti razliku između ovih narodnih verovanja i samog crkvenog praznika – običaji o vremenu, biljkama, usevima i svadbama deo su narodne tradicije koja se tokom vekova razvijala oko Male Gospojine.

Ove godine praznik pada u ponedeljak. U brojnim pravoslavnim hramovima služe se liturgije, a u Beogradu je najavljeno i posebno bogosluženje u Vaznesenjskoj crkvi, uz učešće igumana Hilandara arhimandrita Metodija i dela hilandarskog bratstva.