Kultura sećanja se ne može izbrisati 2. deo

Sa početkom pada komunizma u Srbiji, počela je javno da se ispoljava srpska nacionalna svest, odnosno u povoju pojavljuje kultura sećanja.

Sa početkom pada komunizma u Srbiji, počela je javno da se ispoljava srpska nacionalna svest, odnosno u povoju pojavljuje kultura sećanja.

Ako se fokusiramo na kinematografiju koja je u ovome reprezentativni pokazatelj, snimljen je, doduše dosta skromno, film “Boj na Kosovu”, koji je premijerno prikazan 21.juna 1989.godine pred sam Vidovdan i spektakularnog obeležavanja 600 godina od Kosovskog boja na Gazimestanu.

Ovaj film je bezbroj puta repriziran i prikazivan tokom devedesetih godina prošlog veka, koje su bile izuzetno tragične za srpski narod, gde god da je on živeo na teritoriji ili van Srbije, na području bivše Jugoslavije.

Nastao je posle 2000.godine i dolaska DOSa na vlast  moratorijum na snimanje filmova iz srpske istorije.

Ovo je trajalo sve do 2012.godine i promene vlasti na izborima i dolaskom na mesto Predsednika Republike Tomislava Nikolića i potom Aleksandra Vučića i vlasti SNS.

Počelo je sa snimanjem filmova iz Velikog rata poput: “Zaspanka za vojnika” i “Kralja Petra”.

Kultura sećanja o slavnoj srpskoj prošlosti počela je u srpskoj kinematografiji da ulazi na velika vrata.

Ali ono što je najznačajnije smelo se najzad otvoreno govoriti o srpskim žrtvama od strane ustaša u Nezavisnoj državi Hrvatskoj.

Prvi put snimljen je i prikazan film o jezivom pokolju Srba od strane ustaša, u zloglasnom logoru Jasenovac “Dara iz Jasenovca”, režisera Gage Antonijevića, koji je prikazan premijerno 2.aprila 2021.godine.

Ubrzo je snimljen i film “Oluja” iz 2023.godine koji je pratio etničko čišćenje Srba na prostoru Republike Srpske Krajine tokom vojno-policijske akcije “Oluja” od strane hrvatskih formacija.

Kada se najzad kod Srba, gde god da oni žive, jednom, a sigurno za svagda, vratila kultura sećanja na stradanja i pogibije, to se više ne može zaustaviti.

Dugi niz godina postojala je ideja, pa i scenario, za film koji bi prikazao jeziva stradanja dece i njihovih majki dovedenih sa područja Kozare, u ustaški logor Jasenovac, za vreme NDH.

Ko bi drugi mogao ovakav film da snimi nego osvedočeni antifašista, čovek koji je zbog toga mnogo propatio od strane svojih sunarodnika, čuveni reditelj, Hrvat sa ostrva Šolta, Lordan Zafranović.

Posle njegovih filmova sa sličnom tematikom o zločinima ustaša “Okupacija u 26 slika” i “Pad Italije” bilo je sasvim logično da, sada već vremešni reditelj, ostvari svoju veliku želju i snimi film “Zlatni rez’42:Đeca Kozare”.

Film je sniman 2023.godine uz učešće od 186 glumaca, hrvatskih, srpskih i drugih, a finansiran od Republike Srpske i Republike Srbije.

Uz ne male muke film je sređen i obrađen i najzad prikazan u Beogradu prilikom svečanog otvaranja 53.FESTA  2.oktobra 2026. u prepunoj Plavoj dvorani Sava Centra.

Po završetku filma ovacije i aplauzi, publike sa suzama u očima, dugo  su trajali, kada je reditelj i deo glumačke ekipe izašao na binu.

Ali ipak, najpotresniji deo te večeri bio je izlazak na binu preživele dece logora Jasenovac, staraca i starica preko 90 godina života, koji su se prvo poklonili režiseru ovakvog filma, pa onda publici.

Na ovo, definitivno, niko nije mogao da ostane ravnodušan.

Ali šta se na žalost pokazalo i dokazalo sa dešavanjima oko ovog filma.

Zvanična Hrvatska kao i svi mediji i kulturna javnost osudili su ovaj film kao propagandu srpske vlasti i normalno Aleksandra Vučića.

Hrvatskim glumcima je zaprećeno da ne dolaze na beogradsku premijeru, te nisu ni došli.

Jedan deo srpskih glumaca, inače pristalice blokadera i rušenja vlasti na ulici, iako je redovno primio honorare za ovaj film, neverovatno, ali istinito, naveo je da se solidariše sa hrvatskim glumcima i ne želi da dođe na premijeru.

Čak su i kritikovali zajedno sa blokaderskim rediteljima u Srbiji ovogodišnji, kako su nazvali, režimski-ćaci FEST.

Normalno, ordinarna glupost, jer FEST je osnovan i trajao i za vreme komunizma, vlasti Slobodana Miloševića,  a i posle.

Glumica Katarina Radivojević, čak je iskoristila konferenciju za štampu da podrži blokadere i da ukaže da zbog toga ne dobija uloge.

Najdalje je otišao u komentarima jedan od glavnih hrvatskih glumaca, Rene Bitorajac, koji glumi ozloglašenog ustaškog koljača i komandanta logora Jasenovac, Maksa Luburića, koji je bio primoran da se u obraćanju, prevashodno hrvatskoj javnosti, posipa pepelom po glavi.

Naveo je da je on ugovor potpisao sa producentima filma koji je snimao 2023.godine i dugo montiran i sređivan za prikazivanje, i da tada nije bilo ćacija i blokadera u Srbiji,  a da se sada njegova premijera bezočno upotrebljava u političkoj kampanji jedne stranke i jednog čoveka.

Nastavio je dalje da ovo naravno prepoznaju i srpski glumci i reditelji i traže da se taj film povuče iz prikazivanja.

Kako se to nije dogodilo, oni su se svi odlučili na bojkot. Normalno honorare su svi redovno primili.

Komentari od Hrvata ništa ne čude, jer oni seku podjednako kao i ustaške kame dečije vratove, ali srpski glumci i reditelji?

Srpski glumci da osude ovaj film koji prikazuje klanje žena i dece od strane ustaša u Jasenovcu, kao propagandu srpske vlasti i Aleksandra Vučića, ne zaslužuju komentar, nego samo jedan veliki prezir svih Srba gde god da žive.

Ovaj film će tek nastaviti svoju priču, jer su Srbi najzad krenuli putem kulture sećanja i neće se zaustaviti.

(24 sedam)

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije