Prvi lovac sa operatorom za upravljanje dronovima

NEDAVNI izveštaj kineskih državnih medija o kontinuiranoj modernizaciji lovca pete generacije J-20 ističe ulogu dvosede varijante J-20S u prilagođavanju dizajna za delovanje zajedno sa bespilotnim, poluautonomnim borbenim letelicama.

Navodi se da J-20S predstavlja proširenje prvobitno zamišljene namene ovog aviona: dok se pilot na prednjem sedištu fokusira na upravljanje letelicom i vazdušnu borbu, drugi član posade može da upravlja bespilotnim letelicama, koordinira podatke sa više platformi i pomaže u planiranju napada na ciljeve na kopnu i moru. Ova konfiguracija omogućava avionu da funkcioniše kao vazdušni komandno-kontrolni centar, usmeravajući druge borbene resurse, a istovremeno zadržavajući sposobnost izvođenja sopstvenih borbenih zadataka, zahvaljujući podeli poslova između dva člana posade.

J-20S je od posebnog značaja za razvoj koncepta „saradnje ljudskih i bespilotnih posada” (manned-unmanned teaming), u kojem letelice sa ljudskom posadom koordiniraju grupe bespilotnih platformi kako bi proširile domet nadzora, rasporedile naoružanje i otežale odbrambeni odgovor protivnika. Prisustvo posebnog operatera olakšava upravljanje većim brojem bespilotnih letelica i obradu podataka koji pristižu iz šire borbene mreže. J-20S je jedinstven kao jedini lovac pete generacije sa dvosedom konfiguracijom; američki dvosed F-22B je otkazan radi uštede troškova, F-35 je premali za takvu konfiguraciju (uprkos zahtevima stranih korisnika), dok je razvoj dvosede verzije ruskog aviona Su-57 odložen za gotovo deceniju.

Transformisanjem najsposobnijeg kineskog „stelt” lovca iz samostalnog borbenog aviona u vazdušnu komandnu platformu sposobnu za koordinaciju više bespilotnih sistema, ovaj koncept odražava širi zaokret ka integraciji ljudskih posada i bespilotnih platformi. Sposobnost upravljanja „stelt” bespilotnim letelicama – koje mogu da uđu u neprijateljski vazdušni prostor, prikupe podatke o radarskim emisijama i položajima protivvazdušne odbrane, te proslede informacije o ciljevima nazad ka lovcu sa ljudskom posadom – predstavlja prekretnicu za borbene mogućnosti lovačkih jedinica pete i šeste generacije. U zavisnosti od svog dizajna i stepena autonomije, ove bespilotne „pratilje” mogle bi takođe da izvode operacije elektronskog ratovanja, lansiraju naoružanje ili služe kao mamci, čime bi otežale odbrambeni odgovor protivnika. To bi omogućilo avionima J-20S da ostanu na većoj udaljenosti od snažno branjenih područja, dok bi istovremeno upravljali operacijama putem mreže isturenih bespilotnih platformi. Kineska borbena „stelt” bespilotna letelica GJ-11, poznata i kao „Oštar mač” (Sharp Sword), već je integrisana u sastav jedinica opremljenih avionima J-20.

(militarywatchmagazine.com)

BONUS VIDEO – Dragijevića i Jankovića dovode u sud na pripremno ročište za ubistvo Danke Ilić

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije