Srbija

Slava opštine i dan kada je varoš oslobođena u Prvom svetskom ratu

9. novembar 2026.

OPŠTINA Bela Crkva danas je obeležila svoju slavu, Svetog velikomučenika Dimitrija, kog je, između ostalog, odabrala za svog zaštitnika i zbog toga što je baš 8. novembra 1918. godine ta mala južnobanatska varoš bila oslobođena u Prvom svetskom ratu.

МИТРОВДАН У БЕЛОЈ ЦРКВИ: Слава општине и дан када је варош ослобођена у Првом светском рату

Srpska vojska je na ovaj dan, pre 108 godina, ušla u Belu Crkvu pod vođstvom poručnika Đorđa Blažića, što je za tu varošicu značilo kraj rata i uspostavljanje nove uprave. Taj datum se smatra prekretnicom u istoriji tog mesta, njegovog funkcionisanja i celokupnog života.

Oslobođenje je počelo dan ranije, kada je srpska vojska zauzela tamošnje selo Kusić, odakle su komandantima preostalih austrougarskih snaga uputili poziv da se tokom dana ili noći povuku iz Bele Crkve i bezuslovno predaju grad.

Neprijatelj je odlučio da ode po mraku, te se narednog jutra, na Mitrovdan, stvorio prostor za nesmetani ulazak oslobodilačke srpske vojske.

Nakon izvidnice, u Belu Crkvu je prvi ušao konjički puk pod vođstvom poručnika Blažića. Kod krsta na Varoškoj pijaci dočekao ih je dotadašnji zamenik gradonačelnika Stevan Šprung, koji im je predao grad, uz molbu za zaštitu lične slobode i imovine.

Tom činu prisustvovao je veliki broj meštana, koji su oslobodilačku vojsku dočekali sa trobojkama i uz pesmu Srpskog pevačkog društva.

Nakon toga, u varoš je ušao konjički major Dušan Dodić, kome je u zgradi Magistrata dotadašnji gradonačelnik Bele Crkve zvanično predao grad. Istog dana formirana je nova uprava, sa svim članovima gradskog veća. Za gradonačelnika je postavljen Kosta Putnik, a za načelnika belocrkvanskog sreza dr Živa Miletić.

Neposredno nakon toga, na svim istaknutim mestima u Beloj Crkvi bili su postavljeni plakati u formi proglasa, na kojima je veličan sam čin oslobođenja.

U gornjem delu zaglavlja plakata stajali su portreti kralja Petra I Karađorđevića i regenta Aleksandra, dok su oko njih bila heraldička obeležja kraljevine i lovorovi venci. Levo i desno su prikazane alegorijske predstave blagostanja i pobede u ratu. Središnji deo proglasa činio je tekst Spomen zapisnika o ulasku srpske vojske u Belu Crkvu, sa potpisom novopostavljenog gradonačelnika Koste Putnika.