Najnoviji snimci otkrivaju do sada nepoznate detalje

NOVOOBJAVLjENI snimci kineskih bespilotnih stelt lovaca GJ-11 „Oštri mač“ (Sharp Sword) pružili su redak uvid u unutrašnje spremnike za naoružanje ove letelice, dok Kina nastavlja da širi razvoj nevidljivih aviona i bespilotnih sistema namenjenih za zajedničko delovanje sa letelicama sa ljudskom posadom.

Kao i kod svih nevidljivih borbenih letelica, unutrašnji smeštaj naoružanja kod GJ-11 predstavlja ključni deo njegovog dizajna za smanjenu radarsku uočljivost, slično kao kod stelt lovaca J-20 i J-35, iako se malo zna o vrstama naoružanja koje ovaj tip treba da integriše.

Kina se tokom 2010-ih pojavila kao jedan od dva svetska lidera u razvoju stelt lovaca, uz Sjedinjene Američke Države, a od tada predvodi svet u razvoju bespilotnih lovaca, pri čemu je za GJ-11 krajem 2025. godine prvi put potvrđeno da je ušao u operativnu upotrebu.

Prema opštim procenama, GJ-11 je namenjen za misije koje uključuju precizne napade na zemaljske ciljeve i potencijalno druge uloge u spornom vazdušnom prostoru, iako brojni izvori navode da bi mogao imati i značajne sposobnosti za borbu vazduh-vazduh.

Zajedničko delovanje sa lovcima J-20 i verzije za nosače aviona

Narodnooslobodilačka armija razvija koncepte u kojima bespilotne letelice deluju zajedno sa pilotiranim lovcima, proširujući pokrivenost senzorima, raspoređujući borbeni teret misije i potencijalno komplikujući reakciju protivničke protivvazdušne odbrane. GJ-11 se često pominje u vezi sa lovcem za prevlast u vazduhu J-20, iako precizan obim njihovog operativnog zajedničkog delovanja nije javno objavljen.

Kineski odbrambeni sektor takođe radi na pomorskoj primeni nevidljivih bespilotnih letelica. Srodan projekat, za koji se pretpostavlja da nosi oznaku GJ-21, povezuje se sa operacijama sa nosača aviona, pri čemu se očekuje da ova letelica deluje kako sa specijalizovanih nosača dronova klase Tip 076, tako i sa supernosača poput „Fuđijana“.

Prva eskadrila stelt dronova na svetu

Ratno vazduhoplovstvo kineske Narodnooslobodilačke armije je u oktobru 2025. godine izvršilo prvo poznato raspoređivanje letelica GJ-11 u vazduhoplovnoj bazi Šigace na Tibetu, što je označilo uvođenje u operativnu upotrebu prve eskadrile bespilotnih lovaca u svetu.

Prototipovi GJ-11 viđani su sve češće od 2018. godine, pri čemu se očekuje da ova bespilotna letelica bude poluautonomna i da vremenom stekne sposobnost potpuno autonomnog delovanja. Snimci kineske državne televizije CCTV iz 2022. godine ukazivali su na to da bi za određene operacije ovom letelicom moglo da se komanduje iz dvosedih lovaca J-20.

Letelica koristi dizajn letećeg krila bez repa, sličan američkom bombarderu B-21, kako bi se maksimalno povećala njena radarska nevidljivost.

Uvod u šestu generaciju i nova pravila ratovanja

Očekuje se da GJ-11 pruži neprocenjivo iskustvo u upravljanju nevidljivim bespilotnim lovcima, otvarajući put za uvođenje unapređenih verzija i složenijih budućih projekata u naoružanje.

Ovi bespilotni programi imaće značajan uticaj na način delovanja pilotiranih lovaca. Razvoj dvosede varijante lovca J-20 pokrenut je upravo da bi se omogućio smeštaj operatera za dronove koji bi olakšao prateće operacije bespilotnih lovaca kao što je GJ-11, što odražava vodeće trendove u borbenoj avijaciji ka integraciji pilotiranih i bespilotnih sistema.

Budući da je Kina na putu da za nekoliko godina pretekne svet u uvođenju lovaca šeste generacije u naoružanje, kao i da od 2024. godine jedina leti sa prototipovima takvih aviona, očekuje se da će nove bespilotne letelice biti dizajnirane posebno za optimalno uparivanje sa ovim znatno nevidljivijim lovcima većeg dometa.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije