Obeležena 221. godišnjica Boja kod Paraćina

NA NEKADAŠNjEM Turskom brdu, a danas Karađorđevom, iznad Paraćina, vodile su se završne borbe čuvene Ivankovačke bitke, čiju je 221. godišnjicu ta opština danas obeležila kod Spomenika Stevi Pisaru polaganjem venaca i prigodnim programom, čime je odata pošta svim ustanicima koji su se borili za oslobođenje Srbije od Turaka.

Nakon intoniranja himne, prigodnog podsećanja na događanja 19. avgusta 1805. godine, te istorijske podatke i mit koji prati Karađorđevog pisara Stevu, kome je spomenik i podignut, vence su položile delegacije Opštine Paraćin, policijske stanice, boračkih udruženja UPRS, UBOR i SUBNOR, Dobrovoljnog vatrogasnog društva i Vatrogasne jedinice, kao i Vinskog viteškog reda Pomoravske regije koji nosi ime čuvanog paraćinskog tobdžije.

Po rečima istoričara Marka Pekića, posle poraza kod Ivankovca, regularna turska vojska se povukla i ulogorila u Paraćinu, planirajući dalje sukobe sa srpskim ustanicima čiji su se položaji nalazili u šančevima koji su se protezali od Paraćina do Glavice. Srbima se pridružio i vožd Karađorđe, a prema istorijskim izvorima, Turci su se ubrzo počeli da povlače ka Nišu odustavši od daljih napada, a Hafiz paša preminuo je kod Aleksinca.

– Kroz svaku istorijsku istinu provlači se i mit, a ovaj govori o Karađorđevom pisaru Stevi koji je izmolio vožda za dozvolu da ispali jedno topovsko đule na turske položaje i tom prilikom uspeo je da rani Hafiz-pašu, koji je od posledica tog ranjavanja preminuo. Nesumnjivo je da je on, kao jedan od voždovih sekretara, bio pismen čovek. U knjizi Jordana Hadži-Vidojkovića pominje se kao Janićije Stevanović. U svakom slučaju, Hafiz-paša mogao je biti ranjen samo u Paraćinu, gde se sa vojskom povukao, a najverovatnije je da je iz topa pucano sa poteza bliže Glavici jer iz Ivankovca nijedno topovsko đule ne bi dobacilo do centra Paraćina, gde se pašin konak nalazio prema Jordanovom pisanju – objašnjava Pekić.

Ova bitka i povlačenje Turaka prva je pobeda u Prvom srpskom ustanku protiv zvanične osmanlijske vojske i njegova prekretnica, jer se početna buna protiv dahija, odnosno turskih odmetnika, pretvorila u borbu za oslobođenje Srbije.

Foto: Z. Rašić

A kako je tekao dijalog Karađorđa i njegovog pisara pre topovskog pucnja prisutni na ovoj svečanosti mogli su da vide iz scenskog prikaza ispaljenja iz replike trešnjevog topa u vlasništvu Udruženja potomaka ratnika Srbije od 1912. do 1920. godine.

Legenda kaže da je Steva, inače jedan od šestorice Karađorđevih sekretara, popio malo više vina, što ga je i opustilo toliko da je uporno od Karađorđa tražio da opali iz topa bar jedno đule na Hafiz-pašin šator. Na kraju je Karađorđe popustio i dozvolio mu, što je promenilo dalji tok istorije dovevši i do smrti osmanlijskog paše.

 U programu su učestvovali i Zoran Pavlović i Predrag Jašović, članovi književnog kluba „Mirko Banjević“, a vence su položile delegacije Opštine Paraćin, policijske stanice,  boračkih udruženja UPRS, UBOR i SUBNOR, Dobrovoljnog vatrogasnog društva, kao i Vinskog viteškog reda Pomoravske regije koji nosi ime čuvanog paraćinskog tobdžije.

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije