Kada je porodična fotografija progovorila: Sećanje Milane Mim Bižić na „Srpski dan” u Kenivudu | Srpska dijaspora

Jedna stara fotografija, nekada izložena od poda do plafona u istorijskom muzeju zabavnog parka Kenivud kraj Pitsburga, vratila je Milanu Mim Karlo Bižić u 1938. godinu – do njene bake, tetke i majke. Gledajući fotografiju tokom posete tada novootvorenom istorijskom centru parka, prepoznala je članove svoje porodice među učesnicima nekadašnjeg „Srpskog dana”.

Milana Mim Bižić je rođena u Pitsburgu i danas živi na području Pitsburga u saveznoj državi Pensilvaniji. Treća je generacija srpskih iseljenika u Americi i poznata je po dugogodišnjem radu na očuvanju srpske tradicije, istorije i identiteta u srpskoj zajednici Sjedinjenih Američkih Država.

Na poleđini stare fotografije Bižić je zabeležila neobičan susret sa porodičnom prošlošću. Dok su ostali iz njene grupe nastavili obilazak, nju je nešto zadržalo pred velikim posterom sa prizorom „Srpskog dana”. U prvi mah učinilo joj se da je u drugom redu prepoznala baku. Potom je pažljivije pogledala fotografiju i ugledala dve žene koje su joj bile naročito bliske: majku Lauru Karlo i tetku Mildred Bobik. Kako je zapisala, pozvala je i ostale učenike da dođu i vide ono što je upravo otkrila.

U belešci je navela da su Mildred Bobik i Laura Karlo na fotografiji iz 1938. godine sedele jedna pored druge, na poslednjem sedištu s leve strane. Iako je rukopis na pojedinim mestima teško čitljiv, ključna poruka beleške ostaje jasna da je porodična uspomena iz vremena velikih okupljanja američkih Srba slučajno je pronašla put do nove generacije.

Trag porodice Mamula

Bižić potiče iz porodica Mamula i Karajlović, odnosno Karlo – prezime Karajlović kasnije je skraćeno u Karlo. Njeni preci doselili su se u Sjedinjene Države početkom 20. veka iz krajeva nekadašnje Vojne krajine, područja koje se danas nalazi u Hrvatskoj, a porodica se nastanila na južnoj strani Pitsburga.

Njena baka bila je Anđa Mamula, supruga Nikole Mamule. Sačuvani porodični tragovi govore da je Nikola Mamula 1948. godine izradio tri sveće od pčelinjeg voska, koje porodica i dalje pali o velikim praznicima. Anđin dnevnik, sa zapisima o pripremama za Badnje veče i Božić 1936. godine, takođe je deo porodičnog nasleđa koje Milana Mim Bižić pažljivo čuva.

Majka Milane Bižić bila je Laura Karlo, dok je njen otac bio Milan Karlo. Bižić je svoj rad i tekstove o srpskoj istoriji i običajima posvetila upravo roditeljima, za koje je navela da su je naučili šta znači biti američki Srbin.

Srpski dan u Kenivudu

„Srpski dan” u Kenivudu bio je više od izleta u zabavni park. Održavan je u okviru trodnevnog okupljanja Srpske narodne odbrane (SNF) u Pitsburgu i predstavljao je priliku da se srpske porodice iz Pensilvanije i drugih delova SAD sretnu, provedu dan zajedno i prikažu svoju kulturu.

Program je obično uključivao muziku, nastupe folklornih ansambala u narodnim nošnjama, dodelu priznanja i veliko završno kolo oko lagune u parku. Jubilarni, 100. Srpski dan u Kenivudu održan je 16. jula 2016. godine, što svedoči o dugom kontinuitetu ove tradicije.

Za generacije srpskih iseljenika, koje su radile u čeličanama i rudnicima oblasti Pitsburga, ovakva okupljanja bila su važna mesta susreta i međusobne podrške. Tu su se čuvali jezik, pesma, igra, pravoslavna vera i osećaj pripadnosti, dok su mlađi naraštaji upoznavali priče svojih roditelja i predaka. Porodična fotografija iz 1938. godine upravo je jedan mali, ali dragocen dokaz te veze.

Izvor: Rasejanje.info