Srpski jezik u fokusu Trnave | Srpska dijaspora

Kako sačuvati srpski jezik i ćirilicu u medijima, na digitalnim platformama i među zajednicama u rasejanju bila je glavna tema međunarodne stručne konferencije „Srpski jezik i srpsko pismo u medijskom prostoru”, održane od 11. do 13. septembra u slovačkoj Trnavi.

Skup su organizovali Udruženje Srba u Slovačkoj i Društvo novinara Vojvodine, u saradnji sa Fakultetom Ćirilo i Metodije iz Trnave. U radu konferencije učestvovali su novinari, profesori, kulturni poslenici i predstavnici srpskih organizacija iz Srbije, Slovačke, Austrije, Švajcarske, Rumunije, Mađarske, Slovenije, Nemačke, Crne Gore, Južnoafričke Republike i Sjedinjenih Američkih Država.

Foto: iz arhive S. Matić

Tokom izlaganja i razgovora razmenjena su iskustva o položaju srpskog jezika i ćiriličnog pisma u zemljama u kojima žive srpske zajednice. Posebna pažnja posvećena je izazovima savremenog medijskog prostora – digitalnim platformama, društvenim mrežama i sve većoj ulozi veštačke inteligencije u stvaranju i plasiranju sadržaja.

Na početku konferencije Svetlana Matić, predsednica Austrijsko-srpskog kulturnog društva Vilhelmina Mina Karadžić iz Beča, uručila je Stanetu Ribiču godišnju nagradu „Mina Karadžić” za vrhunska ostvarenja u javnim i kulturnim delatnostima. Nagrada nosi ime žene koja je bila važna čuvarka kulturnog nasleđa Vuka Karadžića, a među ranijim dobitnicima su dr Nebojša Rodić, dr Vjera Rašković Zec, dr Marko Lopušina i dr Ljiljana Nikšić.

Nagrada Mina Karadžić za Staneta Ribiča
Foto: iz arhive S. Matić

Konferencija nije ostala samo u okviru stručnih izlaganja. Drugog dana učesnici su posetili Srpsko vojničko groblje u Velikom Mederu, mesto stradanja srpskih zarobljenika i vojnika iz Prvog svetskog rata. Na tom groblju, prema podacima organizatora posete, sahranjeno je više od 6.000 srpskih mučenika koji su u logorskim uslovima stradali od hladnoće, bolesti i iscrpljenosti.

Obnova spomen-groblja prethodnih godina vraćena je u fokus javnosti zahvaljujući saradnji institucija i pojedinaca iz Srbije i Slovačke. U planu su izgradnja spomenika i otvaranje muzeja posvećenog srpskim stradalnicima, kako bi se njihova sudbina trajno sačuvala od zaborava.

Trećeg dana konferencije učesnici su posetili i Modru, grad koji zauzima posebno mesto u istoriji srpske prosvete. Ispred zgrade tamošnjeg liceja nalaze se biste Dositeja Obradovića i Jovana Jovanovića Zmaja, dvojice velikana srpske kulture koji su se školovali upravo u tom mestu. Biste je izradio vajar Đorđe Lazić Ćapša iz Sremskih Karlovaca, a postavljene su na inicijativu Udruženja Srba u Slovačkoj.

Učesnici su, nakon predstavljanja stručnih i naučnih radova objavljenih u zborniku i opsežne diskusije, ocenili da je neophodno uspostaviti dugoročnu jezičku politiku Srbije. Takva politika, istaknuto je, trebalo bi da donese jasne i primenljive mere za očuvanje i unapređivanje srpskog jezika i ćirilice, naročito u digitalnom medijskom prostoru i u sredinama van matice.

Među zaključcima konferencije našli su se zahtevi za završetak normiranja srpskog jezika, snažniju podršku dopunskim školama u dijaspori, veću zastupljenost ćirilice na internetu i u medijima, kao i aktivnije uključivanje ambasada, konzulata i drugih institucija u kulturne programe srpskih zajednica širom sveta.

Trnava je tako, na tri dana, postala mesto susreta jezika, novinarstva, kulture i sećanja. Iz razgovora stručnjaka i ljudi koji srpski jezik svakodnevno čuvaju daleko od Srbije poslata je vrlo važna poruka da se jezik ne čuva samo propisima, već se čuva i onda kada se njime govori, piše, uči i prenosi novim generacijama.

Izvor: Rasejanje.info