Detalji o evoluciji vodećeg kineske letelice pete generacije

KINESKI državni mediji otkrili su dodatne detalje o unapređenjima lovca pete generacije J-20, ističući poboljšanja performansi motora, aerodinamičkog dizajna i senzorskih sistema.

U izveštaju koji je objavila televizija CCTV, evolucija ove porodice aviona opisana je kao deo šire transformacije Ratnog vazduhoplovstva Narodnooslobodilačke armije Kine (PLAAF). Komentatori na koje se izveštaj poziva naglasili su da je J-20 sve više namenjen delovanju u okviru integrisane borbene mreže, umesto da funkcioniše isključivo kao samostalni lovac za ostvarivanje prevlasti u vazdušnom prostoru. Porodica aviona J-20 takođe se integriše sa širim spektrom kineskih borbenih letelica i platformi za podršku, uključujući sisteme za rano upozoravanje i kontrolu (AEW&C) tipa KJ-500 i KJ-3000, avione-tankere YY-20 i višenamenske lovce J-16. Ovo omogućava Ratnom vazduhoplovstvu da poveže „stelt” letelice sa sistemima za vazdušno osmatranje, logističku podršku i dodatnim udarnim platformama, čime se poboljšava potencijal za koordinisana dejstva na širem bojištu.

Unapređena jednosedna verzija J-20A sadrži vidljive izmene na prednjem delu trupa i u konfiguraciji senzora. Jedna od njih je uzdignuti deo iza kabine, sa glatkijim prelazom između poklopca kabine i trupa aviona. Vang je naveo da bi ovaj izmenjeni profil mogao da poboljša aerodinamičke karakteristike i omogući let pri većim brzinama, mada nisu izneti konkretni kvantitativni podaci o performansama. Druga izmena odnosi se na istureni element ispod nosnog dela letelice, koji, prema rečima Vanga, sadrži osam optičkih sočiva, za razliku od šest u prethodnoj konfiguraciji. Ovaj izmenjeni raspored mogao bi ukazivati na unapređenje elektro-optičkih sposobnosti detekcije, čime se potencijalno poboljšava sposobnost aviona da otkriva i prati ciljeve, uključujući i letelice sa smanjenom uočljivošću („stelt” letelice). Ovakvi senzori mogu doprineti efikasnosti aviona J-20A u mrežno-centričnim operacijama, dopunjujući njegov radar i druge sisteme ugrađene u letelicu.

Foto: Vikipedija CC4.0/N509FZ

U izveštaju se ističe da je značajna prekretnica u programu bio prelazak na motore WS-10C, razvijene u Kini, koji su u operativnu upotrebu ušli 2021. godine. Vojni komentator Vang Minglijang izjavio je da ovi motori obezbeđuju veći potisak, omogućavajući veće brzine, dugotrajan nadzvučni let i manevre pod velikim opterećenjem. Iako je motor WS-10C bio zamišljen kao privremeno rešenje, proizvodnja je u novije vreme prešla na znatno sposobniji motor nove generacije, WS-15, za koji se veruje da je ušao u operativnu upotrebu 2025. godine. Prvi demonstrator aviona J-20 poleteo je u januaru 2011. godine, nakon čega je program za nešto više od četiri godine stigao do faze serijske proizvodnje – što je manje od polovine vremena potrebnog za bilo koji drugi lovački avion te generacije. Nakon uvođenja u operativnu upotrebu 2017. godine, tempo postepenih unapređenja ovog aviona, čini se, daleko nadmašuje onaj kod bilo kog drugog tipa lovca.

Foto: Vikipedija CC2.0/emperornie

Brzina kojom je kineski odbrambeni sektor prešao put od prvih letova prototipa i demonstratora, preko pokretanja serijske proizvodnje, pa sve do uvođenja aviona J-20 u operativnu upotrebu u februaru 2017. godine, predstavljala je oštar kontrast u odnosu na konkurentske programe lovaca pete generacije u Rusiji i Sjedinjenim Državama. Naime, kod aviona F-22, F-35 i Su-57, formiranje prvih kompletnih operativnih jedinica usledilo je tek 14 do 15 godina nakon prvih letova demonstratora. Upravo je ta brzina omogućila Kini da smanji zaostatak za Sjedinjenim Državama u domenu lovaca pete generacije. Obim proizvodnje aviona J-20 značajno je porastao od 2021. godine, nakon uvođenja motora WS-10C u upotrebu; danas se ovaj lovac proizvodi u obimu koji je više od tri puta veći od proizvodnje bilo kog drugog dvomotornog lovca, dostižući procenjenih 100 do 120 letelica godišnje. Danas se J-20 smatra vodećim svetskim lovcem za ostvarivanje prevlasti u vazdušnom prostoru. Američki F-35, koji je takođe veoma napredan, znatno je manja letelica i manje je optimizovan za borbu u vazduhu, dok se za ruski Su-57 smatra da tehnološki značajno zaostaje.

(militarywatchmagazine.com)

BONUS VIDEO – Dragijevića i Jankovića dovode u sud na pripremno ročište za ubistvo Danke Ilić

Pratite nas i putem iOS i android aplikacije