Vesti

NA DANAŠNJI DAN ROĐEN JE BEOGRADSKI UNIVERZITET: Pre 218 godina Dositej Obradović postavio temelje visokog obrazovanja u Srbiji!

13. septembar 2026.

Na današnji dan, 13. septembra 1808. godine, u Beogradu je počela sa radom Velika škola, koju je svečanim govorom otvorio Dositej Obradović. Bila je to prva viša obrazovna ustanova u ustaničkoj Srbiji i jedan od temelja na kojima će gotovo vek kasnije nastati Univerzitet u Beogradu.

Velika škola osnovana je tokom Prvog srpskog ustanka, u vreme kada se Srbija, pored borbe za oslobođenje od Osmanskog carstva, suočavala i sa potrebom da stvori sopstvene državne institucije i obrazovane ljude koji će njima upravljati.

Za njen nastanak posebno je zaslužan Dositej Obradović, jedan od najznačajnijih srpskih prosvetitelja. Škola je počela sa radom u Beogradu, a među njenim prvim učenicima bili su i sinovi istaknutih ustaničkih starešina.

Dositej je prilikom otvaranja škole učenicima poručio da od njihovog obrazovanja ne zavisi samo njihova budućnost, već i budućnost Srbije.

Velika škola iz 1808. nije isto što i Velika škola koja je kasnije neposredno prethodila današnjem Univerzitetu, ali Univerzitet u Beogradu upravo od nje računa početak svoje visokoškolske tradicije. Zbog toga se 13. septembar obeležava kao Dan Univerziteta u Beogradu.

Put od Dositejeve škole do današnjeg Univerziteta trajao je gotovo čitav vek. Nakon razvoja visokog školstva tokom 19. veka, Zakonom o Univerzitetu iz 1905. godine Velika škola je prerasla u Univerzitet u Beogradu.

Jedan od njegovih najprepoznatljivijih simbola danas je Kapetan-Mišino zdanje u centru Beograda, sedište Rektorata. Zgradu je podigao jedan od najbogatijih Srba svog vremena, trgovac i dobrotvor Miša Anastasijević, a potom je poklonio svojoj otadžbini za prosvetne potrebe.

Na fasadi zdanja i danas stoji natpis „Miša Anastasijević svom otečestvu“, kao podsetnik na vreme u kojem je obrazovanje postajalo jedan od temelja moderne srpske države.

Od male škole otvorene u ustaničkom Beogradu do najvećeg i najstarijeg univerziteta u Srbiji prošlo je 218 godina. Univerzitet u Beogradu danas svoju tradiciju vezuje upravo za 13. septembar 1808. i Dositejevu ideju da se budućnost države gradi obrazovanjem