Dečji svet u stihovima Vjere Rašković Zec – predstavljena knjiga „Djeca su ukras svijeta” | Srpska dijaspora

Školski sastavi koje su deca pisala pre više od šest decenija dobili su novi život u stihovima dr Vjere Rašković Zec. Njena knjiga „Djeca su ukras svijeta”, predstavljena na štandu izdavačke kuće „Svet knjige” na 69. Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu, spojila je dečje viđenje života, iskustvo dugogodišnjeg pedagoškog rada i sećanje na najmlađe žrtve ratova.

Reč je o trinaestoj knjizi u okviru autorkinih Sabranih dela. Kako je istakao direktor izdavačke kuće Stevo Ćosović, u njoj je, pored drugih tema, mesto dobilo i stradanje dece na Petrovačkoj cesti.

Učenici kao koautori

Posebnost knjige jeste u načinu na koji su nastajale pesme. Dok je od 1961. do 1964. godine predavala srpski jezik u Jugoslaviji, Vjera Rašković Zec je prozne radove svojih učenika pretakala u stihove. Sačuvala je njihove ideje, zapažanja i doživljaje, pa je knjigu opisala kao neuobičajeno delo za decu i o deci, čiji su koautori upravo najmlađi.

Njihovi radovi za autorku su bili i povod da se zapita koliko se dečji pogled na život promenio do danas. „Nadam se da današnja deca u Srbiji nisu promenila odnos prema temeljnim vrednostima života. Barem ne sva, u ovom nemilom vremenu u kojem deca ubijaju decu”, navela je Vjera Rašković Zec.

Foto: S. Matić

O njenom životu, književnom stvaralaštvu i pedagoškom angažovanju govorila je profesorka Svetlana Matić, posebno izdvajajući doprinos očuvanju srpskog jezika u rasejanju i negovanju kulture sećanja.

Fotografija iza koje je ostalo prekinuto detinjstvo

Na koricama knjige nalazi se fotografija autorke sa ocem, snimljena neposredno pred Drugi svetski rat. Iza tog porodičnog prizora ostalo je sećanje na strah i nagli odlazak iz doma u Kninu.

U knjizi je opisala kako je otac, pred bekstvo, skinuo zlatni lančić sa njenog vrata, plašeći se da bi i taj mali dragoceni predmet mogao da ih dovede u opasnost. Imovinu su ostavili, a poneli samo ono što su imali na sebi.

„Pobegli smo samo u onome što smo imali na sebi. Bilo mi je šest godina i od tada više nikada nisam ni svratila u Knin”, zapisala je autorka.

Uz lično iskustvo ratnog detinjstva, knjiga je obuhvatila i sećanje na Nevenku i Žarka Rajića i Darka Vujovića, decu ubijenu na Petrovačkoj cesti 7. avgusta 1995. godine. Njihove fotografije i prilog o stradanju uvršteni su u ovo izdanje.

O tom događaju na promociji je govorio dr Savo Štrbac, direktor Dokumentaciono-informacionog centra „Veritas”, osvrćući se i na nastojanja da odgovorni za zločin budu privedeni pravdi.

O jeziku, odrastanju i životu u drugoj zemlji

Pored pesama i sećanja, izdanje donosi stručne radove o pitanjima sa kojima su se susretali nastavnici i porodice u inostranstvu: dvojezičnosti, uticaju nove životne sredine na dete, saradnji domaćih i stranih nastavnika i značaju razgovora na maternjem jeziku. Među zastupljenim temama su i odnos dece prema zemlji u kojoj žive, kao i problemi njihovog usmeravanja u specijalne škole.

Odabrane odlomke čitala je Dragana Ljuna, dok je sedmogodišnja Olga Jerkić nastupila sa jednom pesmom iz knjige. Promociji su, među ostalima, prisustvovali Radivoje Blagojević, Novak Radović, Bajo Jojić i Dragan Petković.

Vjera Rašković Zec je u vreme održavanja sajma boravila u Americi. Predstavljanje knjige u njenom prisustvu najavljeno je za kraj aprila 2027. godine u Beču, u organizaciji Austrijsko-srpskog kulturnog društva Vilhelmina Mina Karadžić, u kojem obavlja dužnost zamenice predsednika.

Izvor: Rasejanje.info